5 sai lầm phổ biến khi mua xe lăn cho người cao tuổi

Khi chọn mua xe lăn cho người cao tuổi, người bệnh hoặc người đang trong quá trình phục hồi chức năng, việc tìm hiểu kỹ các thông số kỹ thuật và tính năng là điều vô cùng cần thiết. Thực tế, nhiều gia đình khi mua xe lăn lần đầu do thiếu thông tin chuyên môn nên dễ đưa ra những quyết định chưa phù hợp.

Việc sử dụng một chiếc xe lăn không tương thích với thể trạng người bệnh có thể dẫn đến các vấn đề về tư thế ngồi, ảnh hưởng đến hệ cơ xương và làm giảm hiệu quả phục hồi.

Dưới đây là 5 điểm lưu ý quan trọng được các chuyên gia y tế và kỹ thuật viên vật lý trị liệu khuyến cáo nhằm giúp bạn lựa chọn chiếc xe phù hợp nhất.

1. Chọn quá nhiều chức năng không cần thiết so với thể trạng người bệnh

Nhiều gia đình có xu hướng lựa chọn những dòng xe tích hợp đầy đủ mọi tiện ích như: ngả lưng thành giường, bô vệ sinh, bàn ăn đi kèm, phần tựa đầu cao... vì nghĩ rằng càng nhiều chức năng càng tốt.

• Vấn đề phát sinh: Các dòng xe đa chức năng thường có kết cấu cơ khí phức tạp, khiến trọng lượng xe tăng lên đáng kể (từ 20kg đến hơn 25kg) và kích thước tổng thể lớn. Nếu người bệnh vẫn còn khả năng vận động tay tốt và có nhu cầu tự di chuyển độc lập, hoặc gia đình thường xuyên phải gấp gọn xe để mang theo khi đi khám bệnh, du lịch, một chiếc xe quá nặng và cồng kềnh sẽ gây bất tiện lớn cho cả người dùng lẫn người chăm sóc.

• Giải pháp: Hãy dựa vào mức độ tự chủ của người bệnh tại thời điểm hiện tại. Nếu người bệnh chỉ chấn thương nhẹ hoặc cơ thể còn khỏe, hãy ưu tiên các dòng xe khung nhôm nhẹ, bánh lớn để tập luyện cơ tay. Các tính năng ngả nằm hay bô vệ sinh chỉ thực sự cần thiết với bệnh nhân liệt nửa người, tai biến nặng hoặc mất khả năng tự chủ sinh hoạt.

2. Bỏ qua thông số kích thước của ghế ngồi

Một sai sót phổ biến là người mua thường không chú ý đến các kích cỡ ghế ngồi khác nhau trên thị trường (phổ biến từ kích thước 41cm, 46cm cho đến hơn 50cm) mà chỉ chọn theo cảm quan.

• Vấn đề phát sinh:

  • Nếu chọn ghế quá rộng, người ngồi sẽ không có điểm tựa vững chắc ở hai bên hông. Về lâu dài, người bệnh có xu hướng ngồi nghiêng hoặc trượt người sang một bên, làm ảnh hưởng đến cấu trúc cột sống thắt lưng.

  • Nếu chọn ghế quá chật, thành xe sẽ ép sát vào vùng đùi và mông. Đối với người phải ngồi liên tục nhiều giờ, việc này cản trở quá trình lưu thông máu, gây đau rát do ma sát và làm tăng nguy cơ tổn thương da vùng tì đè.

• Giải pháp: Hãy xác định chiều rộng mông của người bệnh ở tư thế ngồi thẳng thoải mái nhất, sau đó cộng thêm từ 3 - 5cm để lựa chọn size ghế xe lăn tương ứng.

3. Lựa chọn phần gác tay và gác chân cố định cho bệnh nhân hạn chế vận động nặng

Các dòng xe lăn phổ thông thường có thiết kế phần gác tay hai bên và phần nâng đỡ chân được hàn cố định vào khung xe để tối ưu hóa kết cấu và chi phí.

• Vấn đề phát sinh: Đối với những bệnh nhân bị liệt, người sau tai biến nặng hoặc người lớn tuổi không thể tự nâng đỡ cơ thể, việc di chuyển họ từ giường hoặc ghế sofa sang xe lăn là một thách thức đối với người chăm sóc. Phần gác tay cố định vô tình tạo thành một chướng ngại vật, buộc người nhà phải bế bổng người bệnh lên cao để đặt vào ghế ngồi, dễ gây mất an toàn cho người bệnh và gây đau mỏi lưng cho người chăm sóc.

• Giải pháp: Đối với người bệnh mất khả năng tự di chuyển, nên ưu tiên lựa chọn các dòng xe lăn có thiết kế gác tay có thể lật ngược ra sau (Flip-back) và gác chân có thể tháo rời hoàn toàn (Swing-away) để việc tiếp cận và chuyển dịch người bệnh sang ngang trở nên dễ dàng, an toàn hơn.

4. Chưa cân nhắc kỹ giữa chất liệu lốp đặc và lốp hơi

Hệ thống bánh xe quyết định trực tiếp đến độ giảm chấn và tính tiện lợi trong quá trình bảo dưỡng của xe lăn.

• Vấn đề phát sinh:

  • Bánh xe lốp đặc (cao su hoặc PU đúc): Có ưu điểm là độ bền cao, không lo thủng lốp và không cần bơm hơi. Tuy nhiên, khả năng hấp thụ xung lực từ mặt đường của lốp đặc kém hơn. Nếu đẩy người bệnh qua các địa hình gồ ghề, lực dằn xóc sẽ tác động trực tiếp lên vùng hông và cột sống của người ngồi.

  • Bánh xe lốp hơi (có săm): Mang lại sự êm ái tối đa, di chuyển nhẹ nhàng. Tuy nhiên, loại lốp này đòi hỏi phải bơm hơi định kỳ và có rủi ro bị xịt lốp, thủng lốp khi gặp vật sắc nhọn, gây bất tiện nếu gia đình không có người hỗ trợ kỹ thuật.

• Giải pháp: Chọn lốp hơi cho người bệnh có hệ xương khớp yếu, cần di chuyển nhiều ở không gian ngoài trời. Chọn lốp đặc nếu xe chủ yếu sử dụng trên bề mặt phẳng trong nhà hoặc bệnh viện để tối giản việc bảo dưỡng.

5. Thiếu hệ thống phanh (thắng) tay hỗ trợ phía sau

Nhiều dòng xe chỉ trang bị hệ thống phanh hãm bánh đặt tại vị trí người ngồi tự thao tác, nhưng lại bỏ qua hệ thống phanh tay dành cho người đẩy ở phía sau.

• Vấn đề phát sinh: Trong quá trình chăm sóc, việc đưa người bệnh đi qua các đoạn đường có độ dốc (như ram dốc tòa nhà, lối lên xuống vỉa hè) đòi hỏi người đẩy phải dùng nhiều lực để giữ xe. Nếu không có phanh tay hỗ trợ hãm tốc từ phía sau, người đẩy sẽ gặp khó khăn trong việc kiểm soát tốc độ di chuyển của xe, đặc biệt khi trọng lượng của người bệnh lớn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi xuống dốc.

• Giải pháp: Luôn kiểm tra kỹ hệ thống an toàn của xe trước khi mua. Một chiếc xe lăn tiêu chuẩn nên có hệ thống phanh đôi (Dual Brake): bao gồm phanh khóa bánh cố định tại chỗ và phanh tay giảm tốc tích hợp ngay trên tay đẩy phía sau.

Lời kết

Việc chọn mua xe lăn cần sự chính xác để đảm bảo thiết bị hỗ trợ đắc lực cho quá trình sinh hoạt và phục hồi của người bệnh. Để đưa ra quyết định đúng đắn, bạn nên cân nhắc đồng thời cả ba yếu tố: Tình trạng sức khỏe hiện tại của người thân, kích thước cơ thể và không gian sử dụng thực tế của gia đình.

Nếu bạn cần thêm thông tin kỹ thuật về các dòng xe lăn chuẩn y khoa, hãy để lại câu hỏi dưới phần bình luận hoặc liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn chính xác.